MİLLET

Kendi milletlerine iyi birer rükûn olmaya azmetmiş fertler, bu düşüncelerinde samîmî iseler, kendilerine ait menfaatleri unuttukları olacaktır ama; milleti alâkadar eden hususların en küçüğünü dahi bir lahza hatırdan çıkarmayacaklardır.

En seviyeli millet, umum işlerini birlik ve bütünlük içinde düşünüp cumhûrun reyine ağırlık veren millettir. Tabiî, o millet fertlerinin din, dil, tarih şuuru gibi önemli hususlarda aynı terbiyeyi almaları da şarttır.

En çok zevk duyacağımız şey, sevdiğimiz ve sevgisinden emin bulunduğumuz kimselerden gelen muahazeler olmalıdır. Yoksa insan, dostlarını kaybedebileceği gibi, birçok eksik ve kusurlarından da haberdar olamayacaktır.

Va'dedip yerine getirmedi deme! Va'dedip yerine getirmediklerini düşün! İnsanlıkta bulunmadı deyip kınama! İnsanlıkta bulunma adına kaçırdığın fırsatları hatırla!

Milletçe bizi za'fa düşüren en önemli hususlardan biri de, çevremizi saran dost suretindeki hilekârlara karşı sâfîliğimizdir. Oysaki insan her va'de aldanmamalı, her yol gösterene de inanmamalıdır.

Bir millet fertleri arasında, hile ve aldatmaca akıllılık sayılıyorsa, o millet artık, kanserin onulmaz safhasına ulaşmış demektir. Umumî bünyede iyilik emaresi olarak görülen şeyler ise, veremli bedendeki şişkinlikleri, semirip gelişme zannetme gibi bir aldanmışlıktır.

Bir milletin bütün fertleri arasında, ailevî bağ seviyesinde bir irtibat varsa, tâlî zirvelere doğru onun yoluna mutlaka su serpecektir. Fertleri birbirini sevmeyen, biri diğerinin aleyhinde olan, birbirine karşı emniyet ve güven hissetmeyen milletler ise, hakikî mânâsıyla millet olamadıkları gibi, istikbâl adına da va’dedecekleri hiçbir şey yoktur.